Ruxsat etilgan kamomad: 3PL shartnomasida chegara qanday yoziladi

Yuk egasi 3PL operatoriga 10 000 quti topshiradi, yil oxirida sanoqda 9 996 chiqadi. Kamomad 4 quti. Bu muammomi? Agar shartnomada kamomad haqida hech narsa yozilmagan bo'lsa, har bir qutiga yozma talab qo'yish mumkin, operator esa har bir yo'qotishni «tabiiy» deb himoya qiladi. Ikkala yondashuv ham ish bermaydi: nol kamomad talabi ko'p tovar uchun real emas, chegarasiz kelishuv esa har safar bahsga olib keladi. Ruxsat etilgan kamomad shu muammoni hal qiladi: shartnomada oldindan raqam bilan yozilgan chegara. Quyida u qanday belgilanishi va oshganda nima bo'lishi haqida.

Hamma tovar uchun bir xil emas

Chegara tovar turiga qarab farq qiladi:

• qimmat donalab tovar (telefon, texnika, dori-darmon) uchun chegara nolga yaqin: bunday tovar yo'qolmasligi kerak;
• qadoqlangan oziq-ovqat, quti va blokda keladigan tovar uchun chegara juda kichik;
• to'kma, og'irlik bilan o'lchanadigan, suyuq yoki tez buziladigan tovar uchun tabiiy yo'qotish bo'lishi mumkin va u alohida hisoblanadi.

Ba'zi tovarlar uchun tabiiy kamayish me'yorlari alohida hujjatlarda belgilanishi mumkin; ularni yurist bilan tekshirib oling. Eng muhimi, bitta umumiy foiz hamma tovarga qo'yilmasin. Chegara faqat yuk egasini himoya qilmaydi: operator ham aniq raqam bilan ishlaydi, kichik yo'qotish uchun har safar dalil keltirishga majbur bo'lmaydi va o'zi nimaga javob berishini biladi.

Hisoblash formulasi

Raqamdan oldin hisoblash asosi kelishiladi. Eng ko'p ishlatiladigan variant:

Kamomad foizi = (hisob bo'yicha qoldiq − haqiqiy qoldiq, faqat kam bo'lsa) / (davr boshidagi qoldiq + davr davomidagi kirim) × 100%.

Nima uchun asos aynan boshlang'ich qoldiq va kirim? Chunki davr davomida omborda turgan va jo'natilgan yukdan ham kamomad chiqishi mumkin. Davr oxiridagi qoldiq asos qilinsa, ko'p yuk ketgan oyda chegara sun'iy kichrayadi. Boshqa variant: o'rtacha qoldiq. Qaysi biri tanlansa ham, shartnomada yoziladi.

Shartli misol

Davr boshida 10 000 quti, davr davomida 6 000 quti kirdi: asos 16 000 quti. Chegara 0,1% bo'lsin: 16 quti. Sanoqda 25 quti kam chiqdi. Chegaradan oshgan qism 25 − 16 = 9 quti. Kompensatsiya faqat shu 9 quti uchun, shartnomada kelishilgan baho bo'yicha: birligi 85 000 so'm bo'lsa, 9 × 85 000 = 765 000 so'm.

Ortiqcha pozitsiyalar kamomadni qoplaydimi? Masalan, boshqa artikulda 4 quti ortiqcha chiqdi. Bu ham oldindan yoziladi: odatda ortiqcha faqat o'sha artikul doirasida yoki o'sha narx guruhi doirasida hisobga olinadi. Har xil qiymatdagi artikullar bir-birini qoplamaydi.

Chegaradan oshganda nima bo'ladi

Oshgan holat uchun ham tartib oldindan yoziladi:

1. Sanoq natijasi dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi.
2. Sabab tekshiriladi: qabul, saqlash, yig'ish yoki yuklashning qaysi nuqtasida yo'qotish bo'lgani.
3. Chegaradan oshgan qism kelishilgan baho bo'yicha qoplanadi; to'lov muddati va usuli yoziladi.
4. Takrorlansa, qo'shimcha nazorat yoki sanoq chastotasi oshiriladi.

Chegaraga kirmaydigan holatlar alohida: yuk egasining aybi bilan shikastlanish, noto'g'ri qadoq, hujjat xatosi, fors-major. Ular kamomad hisobiga qo'shilmaydi va o'z dalolatnomasi bilan yuritiladi. Bu yuridik maslahat emas, aniq so'zlarni shartnoma uchun yurist bilan kelishib yozing.

Qachon va kim o'lchaydi

Kamomad sanoqdan keyingina ma'lum bo'ladi, shuning uchun chegara sanoq tartibi bilan birga yoziladi: hisob davri (chorak yoki yil), sanoq shakli (to'liq sanoq yoki tsiklik sanoq natijalari yig'indisi) va uni kim o'tkazishi. Yuk egasi mustaqil sanoq o'tkazish huquqini oldindan kelishib oladi, operator esa sanoqda qatnashadi, natijani ikki tomon imzolaydi. Tsiklik sanoq har oy ko'rsatkich berib tursa, yil oxirida bir yillik kamomad birdaniga «portlab» chiqmaydi va chegara oshgan bo'lsa, buni vaqtida ko'rib, choralar ko'rish mumkin.

Odatiy xatolar

• Bitta foiz hamma tovarga qo'yiladi.
• Hisoblash asosi (nimadan foiz) yozilmaydi.
• Shikast va kamomad bitta chegaraga aralashtiriladi.
• Chegara har artikul uchunmi yoki butun qoldiq uchunmi, aniq emas.
• Kompensatsiya bahosi (tannarx, sotuv narxi, shartnoma narxi) yozilmaydi.
• Chegara bir marta yoziladi va hech qachon qayta ko'rilmaydi.

SkladLog yuk egasi qoldig'ini solishtirish xizmatida haqiqiy sanoqni operator hisoboti bilan pozitsiya bo'yicha solishtiradi va kamomad chegaradan oshgan-oshmaganini hujjatlar bilan ko'rsatadi.