Yuk bo'yicha pretenziya: yozish tartibi va ilova qilinadigan dalillar

Qabulda 12 quti kam chiqdi, 5 qutining kartoni ho'l, haydovchi esa «men bilmayman, men faqat olib keldim» deydi. Dalolatnoma tuzildi, lekin undan keyin ko'pincha hech narsa bo'lmaydi: kimdir «yetkazib beruvchiga yozaman» deydi, hafta o'tadi, oy o'tadi va xat yozilmay qoladi. Qog'ozsiz esa pul ham qaytmaydi, almashtirib ham berilmaydi. Pretenziya — tafovut aniqlangandan keyingi eng muhim qadam. Quyida uni qanday yozish va qanday dalillarni ilova qilish haqida.

Kimga yo'naltiriladi

Pretenziya tafovut sababiga qarab turli tomonga ketadi:

• yetkazib beruvchiga: tovar kam, noto'g'ri artikul, noto'g'ri qadoq, hujjat xatosi;
• tashuvchiga: transportda shikast, plomba buzilgan, mashinaga ortishda yo'qolgan yuk;
• 3PL operatoriga: ombor ichida yo'qotish yoki shikast, qoldiq mos kelmasligi.

Javobgarni aniqlash uchun dalolatnoma va suratlar kerak. Shubhali holatda xat bir vaqtda ikki tomonga ketishi mumkin. Javobgarlik chegarasi va xat yuborish muddatlari shartnomada yozilgan, shu sababli xat yozishdan oldin ularni shartnomadan tekshirib oling.

Dalillar to'plami

Pretenziya dalilsiz bo'sh da'vo bo'lib qoladi. Yuborishdan oldin quyidagi hujjatlar yig'iladi:

1. Yuk xatining va (bo'lsa) ASN'ning nusxasi.
2. Tafovut dalolatnomasi: sanasi, vaqti, mashina raqami, haydovchi va ombor vakilining imzosi.
3. Sanoq varag'i: pozitsiya bo'yicha hujjatdagi va haqiqiy son.
4. Suratlar: plomba, mashina kuzovi, paddonning umumiy ko'rinishi, shikastlangan qutilar, yorliqlar.
5. Plomba raqami, haydovchi ma'lumoti va boshqa identifikatorlar.
6. Tovar narxi: shartnoma yoki hisob-faktura bo'yicha birlik narxi.

Dalolatnomada haydovchining imzosi bo'lmasa, uning rad etgani yoki qatnashmagani qayd qilinadi, ikkita guvohning ismi yoziladi.

Xat tuzilishi

Pretenziya sodda va quruq yoziladi, hissiyotsiz. Odatiy tuzilma:

1. Kimga, kimdan, sana.
2. Asos: shartnoma raqami va sanasi, yuk xati raqami, mashina va jo'natish sanasi.
3. Faktlar: nima, qachon, qayerda va kim tomonidan aniqlangani.
4. Hisob: qancha tovar, birlik narxi, jami summa.
5. Talab: almashtirib berish, kredit-nota yoki pulni qaytarish va aniq muddat.
6. Ilovalar ro'yxati.

«O'g'irlandi» yoki «aybdorsiz» kabi so'zlar yozilmaydi: faqat «tafovut aniqlandi». Sabab keyin aniqlanadi.

Xat bir sahifadan oshmasin, hisob-kitob jadvali esa ilovada bo'lsin. Imzoni yuk egasining vakolatli shaxsi qo'yadi; operator nomidan yozilsa, shartnomada bunga vakolat berilgani tekshiriladi. Xat elektron pochta va qog'ozda yuboriladi, qabul qilingani esa tasdiqlanadi: kirish raqami, pochta javobi yoki qabul qilgan kishining imzosi. Aks holda keyin «xat kelmagan» degan javob chiqishi mumkin.

Shartli misol

Yetkazib beruvchi yuk xatida A artikuldan 200 quti ko'rsatgan, qabulda 188 quti topildi. 12 quti kam. Yana 5 qutining kartoni ho'l va ichidagi tovar shikastlangan. Birlik narxi 85 000 so'm deb faraz qilaylik.

• Kam: 12 × 85 000 = 1 020 000 so'm.
• Shikastlangan: 5 × 85 000 = 425 000 so'm.
• Jami: 1 445 000 so'm.

Xatda talab: 12 qutini yetkazish va 5 qutini almashtirish yoki 1 445 000 so'm miqdorida kredit-nota berish, javob muddati 5 ish kuni (misol uchun, shartnomadagi muddatga qarang). Ilovalar: yuk xati, dalolatnoma, sanoq varag'i, 8 ta surat.

Odatiy xatolar

• Xatni kechiktirish: yetkazib beruvchi «bir oy oldingi yukni qanday tekshiramiz» deb javob beradi.
• Dalolatnoma imzosiz yoki suratsiz.
• Summani aniq ko'rsatmay «zarar qoplansin» deb yozish.
• Pretenziyani noto'g'ri tomonga yuborish: tashuvchi xato qilgan holatda yetkazib beruvchiga.
• Og'zaki kelishuvga ishonish va hech narsa yozmaslik.

Yuborilgandan keyin

Har bir pretenziya jurnalga yoziladi: raqami, sanasi, kimga, summasi, javob muddati va holati. Javob kelmasa, muddat tugagach ikkinchi xat yuboriladi yoki masala shartnomada nazarda tutilgan boshqa yo'l bilan hal qilinadi. Javob kelganda ham ish tugamaydi: almashtirib berilgan tovar yana qabul qilinadi, dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi va jurnalda pretenziya «bajarildi» deb belgilanadi. Oy oxirida jurnal qaysi yetkazib beruvchi yoki tashuvchi tez-tez pretenziya sababi bo'layotganini ko'rsatadi.

SkladLog tafovut dalolatnomasining loyihasini, tafovutlar jurnalini va kerak bo'lsa suratlarni yuborishga tayyor holda topshiradi, shunda pretenziya yozishda dalillar yig'ishga vaqt ketmaydi.