
Kross-dokingda soatlik jurnal: kirgan va chiqqan yukni solishtirish
Yuk omborda bir soat tursa ham hisob to'xtamasligi kerak. Jurnal ustunlari, «kirdi-chiqdi-qoldi» qoidasi va kun oxirida nol qoldiqni tekshirish.
Kross-dokingda yuk omborda uzoq turmaydi: ertalab kirgan paddon tushlikdan keyin boshqa mashinada ketadi. Aynan shu tezlik hisobni buzadi. Saqlash omborida qoldiq kartochkada turadi, kross-dokda esa yuk «o'tib ketadi» va uning izi faqat xotirada qoladi. Kechqurun «bir paddon kam» chiqsa, u kirmaganmi, boshqa shaharga ketib qolganmi yoki hali saralash maydonida yotibdimi, buni hech kim bilmaydi. Yechim oddiy: soatlik jurnal. Quyida uning ustunlari, yuritish qoidasi va kun oxiridagi tekshiruv haqida.
Jurnal ustunlari
Jurnal bitta varaq (yoki Excel jadvali), har yo'nalish uchun alohida blok. Soat bo'yicha qator, ustunlar quyidagicha:
- soat oralig'i (masalan, 09:00–10:00);
- kiruvchi mashina raqamlari va ularning har biridan shu yo'nalishga tushgan paddonlar soni — «kirdi»;
- chiquvchi mashina raqami va unga ortilgan paddonlar soni — «chiqdi»;
- «qoldi»: oldingi soatdagi qoldiq + kirdi − chiqdi;
- izoh va yozgan kishining imzosi.
Hisob birligi — paddon. Quti va dona bilan aralashtirib yubormang: agar yo'nalishda yarim paddon yoki qutilar bo'lsa, ular alohida qatorga, aniq soni bilan yoziladi.
Jurnal rampa yonidagi shitga mahkamlanadi, qalam arqonga bog'lab qo'yiladi. Qabul eshigida bir varaq, yuklash eshigida boshqa varaq bo'lsa qulay: soat oxirida ikkalasi bitta jadvalga ko'chiriladi. Umumiy elektron jadval ham ishlaydi, faqat ikki kishi bir katakni to'ldirmasligi uchun har biriga o'z ustuni beriladi.
Ikki tomondan yozish qoidasi
«Kirdi»ni qabul eshigidagi kishi yozadi, «chiqdi»ni esa yuklash eshigidagi kishi. Ikkisi turli odam bo'lishi shart. Agar bitta nazoratchi ikkala ustunni yuritsa, u xatoni o'ziga ham yashirib qoladi: kirgan sonni ko'rib, chiqqan sonni unga «moslab» yozadi. Alohida yozilgan ikki tomon esa soat oxirida yonma-yon qo'yilganda tafovutni ochib beradi.
Soat oxirida jurnal yopiladi: har yo'nalish uchun «qoldi» ustuni saralash maydonidagi haqiqiy paddonlar bilan solishtiriladi. Sanash uch daqiqa oladi, chunki maydonda bir yo'nalishning bir necha paddoni turadi.
Shartli misol
Samarqand yo'nalishi:
- 08:00–09:00: kirdi 14, chiqdi 0, qoldi 14.
- 09:00–10:00: kirdi 10, chiqdi 16, qoldi 8.
- 10:00–11:00: kirdi 6, chiqdi 0, qoldi 14.
- 11:00–12:00: kirdi 0, chiqdi 12, qoldi 2.
Kun oxirida «qoldi» 2 bo'lib turibdi, maydonda esa 1 paddon. Soatma-soat jurnal bo'lgani uchun izlash ham tor: faqat oxirgi qatorlarga qaralsa, 11:00–12:00 da yuklangan 12 paddonning yorlig'i yo'nalish varag'i bilan solishtirilmaganini aniqlash mumkin. Aytaylik, bitta paddon Buxoro mashinasiga ortilib ketgan. Jurnal bo'lmaganda esa ertasi kuni butun kunning yozuvlarini ko'rib chiqishga to'g'ri kelardi. Shu kuni Buxoro yo'nalishida bitta paddon ortiqcha chiqsa, juftlik topiladi: kam va ortiq bir-birini tushuntiradi, yo'qotish yo'q, faqat noto'g'ri mashina bor.
Agar «qoldi» manfiy chiqsa (kirmagan paddon chiqib ketgan), bu qizil bayroq: kirish yozuvi tushib qolgan yoki paddon boshqa yo'nalishdan olingan.
Kun oxiridagi tekshiruv
Kun yopilganda har yo'nalish bo'yicha «qoldi» nolga teng bo'lishi kerak. Noldan farq qilsa, alohida yozuv ochiladi: qaysi paddon, nima uchun va kim ertalab hal qiladi (qolgan yukni yopish tartibi alohida maqolada). Nolga teng bo'lgan kunlar ham muhim: ular jurnal ishonchli ekanini tasdiqlaydi.
Kichik farqni kun oxirigacha qoldirmang. Qoida shunday: qoldiq ikki soatdan ko'p izohsiz turmaydi. Kimdir sababni topadi yoki «aniqlanmoqda» deb yozib, mas'ulni ko'rsatadi. Shunda kech tushgan paddon yoki noto'g'ri yo'nalishga ketgan yuk hali mashina yo'lda bo'lganida qaytarib olinishi mumkin, kun oxirida esa qidiriladigan narsa qolmaydi.
Odatiy xatolar
- Jurnalni kun oxirida xotiradan to'ldirish: soatma-soat tekshiruvning ma'nosi yo'qoladi.
- Mashinalarni sanash, paddonlarni emas: bir mashinadagi 24 paddon bitta qator bo'lib qoladi.
- Yo'nalishlarni aralashtirib, umumiy qator yuritish: tafovut qaysi shaharga tegishli ekanini aytib bo'lmaydi.
- Qayta yo'naltirilgan paddonni yozmaslik: yuk boshqa shaharga o'tkazilsa, bu eski yo'nalishda «chiqdi», yangisida «kirdi» sifatida jurnalga tushishi kerak.
- Tuzatishni o'chirib yozish: xato chizib tashlanadi, yangi qiymat yoniga, sana va imzo bilan yoziladi.
SkladLog kross-doking nazoratida yuk kirishi va chiqishini soat bo'yicha ikki tomondan yozadi, so'ngra kirgan va chiqqan yukning mosligini tekshiradi; natija reyslar jurnali sifatida topshiriladi.